Yaz aylarında kene vakalarındaki artışın ardından uzmanların bilimsel araştırmaları devam ediyor. Türkiye’nin keneye ilişkin risk haritasını çıkaran uzmanlar, kenelerin ne tür hastalıklara da yol açtığını belirliyor.
Kenelerle ilgili uzmanların çalışmaları devam ediyor.
Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Veteriner Fakültesi’nde yürütülen çalışma ile kenelerin hangi bölgelerde yoğunlaştığı, virüs ve bakteri kaynaklı ne tür hastalıklara yol açtığı araştırılıyor.
Samsun, Sinop ve Tokat bölgelerinde doğadan toplanan kenelerle, bu bölgede kene kaynaklı hastalıkların risk haritası oluşturuluyor.
Lyme hastalığına neden olan “Ixodes” cinsi kenelerle ilgili araştırmaların yapıldığı proje kapsamında anaplazmozis, riketsiyozis, Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) ve TBE (Kene Ensefaliti) etkenlerinin tespitine yönelik çalışmalar da yürütüldü.
Proje kapsamında 2024 yılı itibarıyla toplanan kenelerde yalnızca lyme hastalığı değil aynı zamanda anaplazmozis, riketsiyozis, KKKA ve TBE etkenlerinin tespitine yönelik çalışmalar da araştırma kapsamına alındı.
HANGİ İLLERDE HANGİ KENE TÜRLÜ AKTİF?
Çalışmalarda Samsun’da özellikle Kızılırmak Deltası’nda “Ixodes Ricinus” türü keneler, Sinop ilinde daha çok “Rhipicephalus” cinsi ve “Ixodes Ricinus” türü, Tokat’ta ise KKKA’nın vektörü “Hyalomma Marginatum” türü keneler ağırlıklı olarak tanımlandı.
Dönemsel saha çalışmalarında toplanan keneler, üç boyutlu görselleştirmeyi sağlayan stereomikroskop altında tür düzeyinde tanımlanırken moleküler yöntemlerle bu keneler tarafından taşınan hastalık etkenleri de belirleniyor.
10 YILDIR ÇALIŞMA YÜRÜTÜLÜYOR
OMÜ Veteriner Fakültesi Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi ve OMÜ Yabani Hayvan Hastalıkları ve Rehabilitasyonu Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Özlem Büyüktanır Yaş, kene kaynaklı hastalıkların belirlenmesine yönelik 10 yıla yakın süredir çalışma yürüttüklerini söyledi.
Çalışmanın yıl sonunda tamamlanmasının planlandığını, risk haritasının da elde ettikleri verilere göre hazırlanacağını anlatan Yaş, özellikle Samsun-Sinop bölgesinde çiftlik hayvanlarından topladıkları kenelerde hastalık etkilerini inceleyerek çalışmaya başladıklarını dile getirdi.
Yaş, kene kaynaklı hastalıkların halk sağlığı ve hayvan sağlığı açısından önemli olduğuna işaret etti.
GÖÇMEN KUŞLAR KENELERİ YAYIYOR
Kızılırmak Deltası Kuş Cenneti’nin göçmen kuşların yaşadıkları en önemli alanlardan biri olduğunu ve göçmen kuşların da keneleri taşıdıklarını belirten Yaş, “Önce Kızılırmak Deltası’ndaki kuşlardan keneler toplandı. Göçmen kuşlardaki keneler aslında büyük önem taşıyor yani keneler baktığımız zaman kemirgenler, küçük memeliler, çiftlik hayvanları veya sürüngenler de dahil olmak üzere kuşlarda da bulunuyor ve birçoğu da farklı etkenleri taşıma özelliğine sahip.” dedi.
KENELER TEK TEK İNCELENİYOR
Türkiye’de farklı tipte kenelerin bulunduğunu ve coğrafi yönden kenelerin yaşamasına çok müsait iklimin olduğunu belirten Yaş, şöyle devam etti: