"Bundan sonra ne olacağını bilmiyorum," dedi. "Ama kızımın bir gün aynı soruları sormasını istemem. Ona hikâyemizi doğru anlatacağız."
"Söz veriyorum," dedim. Bu kez verdiğim sözün ağırlığını bütün kalbimle hissediyordum.
O gün Eskişehir'den ayrılmadım. Akşam Barış'ın eşi ve küçük kızıyla tanıştım. Küçük kız, kim olduğumu tam anlamadan yanıma gelip elini uzattı.
"Sen de dedem misin?" diye sordu.
Barış bana baktı. Cevap vermek için acele etmedi. Sonra hafifçe gülümsedi.
"Evet kızım," dedi. "O da senin deden."
Aylar geçti. Barış'la kaybettiğimiz yılları bir günde telafi edemedik. Bazen konuşurken aramıza sessizlik girdi, bazen eski yaralar açıldı. Ama her hafta buluştuk. Torunumun okul gösterisine gittim, doğum gününde mumları birlikte üfledik. Seçil'le de yıllar sonra iki eski dost gibi konuşmayı öğrendik. Geçmişi yeniden yaşamaya çalışmadık.
Barış bir gün beni çocukluğunun geçtiği sokağa götürdü. Eski apartmanın önünde durup bisiklete binmeyi kendi kendine öğrendiği yeri gösterdi. Onu dinlerken her anısının içinde yokluğumun izini gördüm. Özür diledim. "Sen bilmiyordun," dedi. "Bunu artık biliyorum. Yine de bazı şeyleri öğrenmemiz zaman alacak." O gün ilk kez birbirimizin sessizliğinden korkmadık.
Bir gün Jale'nin mezarına tek başıma gittim. Çiçekleri bıraktım ve uzun süre sustum.
"Seni sevdim Jale," dedim sonunda. "Hâlâ hayatımızdaki güzel günleri inkâr etmiyorum. Ama yaptığını unutmayacağım. Seni affetmek için zamana ihtiyacım var. Yine de son dileğini yerine getirdim."
Tam ayrılırken telefonum titredi. Barış'tan bir fotoğraf gelmişti. Torunum kâğıttan yaptığı bir aile ağacını tutuyordu. Dalların birinde benim adım yazıyordu.
Altında kısa bir mesaj vardı:
"Baba, pazar kahvaltıya geliyorsun, değil mi?"
Telefonu göğsüme bastırıp gökyüzüne baktım. Kaybettiğim otuz sekiz yılı geri alamazdım. Ama elimde, doğruyu söyleyerek ve birbirimize zaman tanıyarak yaşayabileceğimiz yeni günler vardı.
O an anladım: Geçmişin yaralarını değiştiremeyiz. Fakat gerçeği kabul ettiğimiz gün, geleceği başka türlü yazmaya başlayabiliriz.